Muhasebe Uygulamaları Ünite 1

Konu Ekim 20, 2009 tarihinde tarafından  
2.Sınıf Ders Notları, AÖF Ders Notları kategorisine eklenmiştir.

MUHASEBE UYGULAMALARI

ÜNİTE 1- ENVANTER İŞLEMLERİ

ENVANTER: Saymak,ölçmek,tartmak,değerlemek suretiyle bilanço gününde tüm mevcutları, alacakları ve borçları kesin bir şekilde tesbit etme işlemine envanter denir.
Envanter türleri şunlardır:
Kuruluş envanteri :İşletmeler kurulduklarında ilk yapacağı kuruluş envanteridir.
Dönemsonu envanteri : 31.12.- itibariyle çıkarılması zorunlu olan envanterdir.
Devir envanteri: İşletmeler devredildiklerinde devir envanteri çıkartmak zorundadır.
Tasfiye envanteri : İşletmeler tasfiye edildiğinde tasfiye envanteri çıkartacaklardır.

Envanter 2’ye ayrılır :1- Muhasebe dışı envanter
2- Muhasebe içi envanter

Muhasebe dışı envanter : Muhasebe kayıtları dikkate alınmadan çıkarılan envantere muhasebe dışı envanter denir.Envanterin tanımını içerir.
T.T.K.’ca düzenlenmiştir.Yılda en az 1 kez yapılmalıdır.Bilanço muhasebe dışı envantere göre düzenlenir.
Değerleme : Bir işletmenin varlıklarının ve borçlarının bilanço günündeki gerçek değerlerinin tesbit ve takdiri işlemine değerleme denir.
T.T.K.’ya göre değerleme : Maliyet bedelini esas almıştır.
V.U.K.’a göre değerleme : 7 gruba ayrılır:
Maliyet bedeli : Bir iktisadi varlığın elde edilmesi veya değerinin arttırılması için yapılan giderlerin toplamına maliyet denir.
Maliyet bedeli şu varlıklara uygulanır:
– Maddi duran varlığa
– Maddi olmayan duran varlığa
– Ticari mallara
– Üretilen mamüllere
– Üretilen tarımsal ürünlere
Borsa rayici : Borsaya kayıtlı iktisadi varlıkların bilanço günündeki borsa değerini ifade eder. Yabancı paralara uygulanır.
Tasarruf değeri ( peşin değer): Bir iktisadi varlığın değerleme gününde sahibi için arzettiği değerdir.Senetli alacaklara ve senetli borçlara uygulanır.
Mukayyet değer( kayıtlı değer) : Bir iktisadi varlığın muhasebe kayıtlarında görünen değeridir.Senetsiz alacak ve senetsiz borçlara uygulanır.
İtibari değer (nominal-üzerinde yazılı): Her türlü senet hisse senedi ve tahvillerin üzerinde yazılı olan değerdir.Para ve çıkarılmış tahvillere uygulanır.
Rayiç bedel : Bir iktisadi varlığın piyasadaki alım-satım değerini ifade eder.
Sadece gayrimenkullere uygulanmaz.
Emsal bedel: Gerçek bedeli bilinmeyen veya tam tesbit edilemeyen iktisadi
varlıkların benzerlerine nazaran sahip olduğu değerdir.Değeri düşen mallara uygulanır.
Emsal bedelde şu sıralama izlenir: 1-Ortalama fiyat 2- Maliyet bedeli 3- Takdir esası
Muhasebe ilkelerine göre değerleme: Ya maliyet yada maliyet bedeli ile piyasa fiyatından hangisi düşük ise onunla değerleme yapılır.
NOT: Tüm kanun ve ilkeler açısından ortak değerleme yöntemi maliyet bedelidir.
Muhasebe içi envanter : Muhasebe dışı envanterin kayıtlara geçmiş halidir.
Sırasıyla şu aşamalardan oluşur:-Genel geçici mizan
– Envanter ve kayıtları
– Kesin mizan
– Mali tablolar ( bilanço ve gelir tablosu)
– Hesapların kapatılması

KAR HESAPLAMA YÖNTEMLERİ

1)Özsermaye karşılaştırmasıyla karın tesbiti:
DSÖS – DBÖS + ÇEKİLEN – İLAVE = KAR/ZARAR
( DSV-DSB ) – ( DBV-DBB ) + ÇEKİLEN – İLAVE = KAR/ZARAR

2)Hasılat yöntemi ile karın tesbiti :
Gelir ve giderler tahakkuk etmiş olsa bile alınmış yada ödenmiş kabul edilir.
GELİRLER – GİDERLER = KAR/ZARAR
GELİRLER > GİDERLER = KAR
GİDERLER > GELİRLER = ZARAR
NOT: Envanter işlemleri esnasında en önemli kalem Ticari Mal ‘dır.
TTK’ ya göre bulunan kar Ticari kar
VUK’ a göre bulunan kar Mali kar/ Vergi kar’ıdır.

ÜNİTE 2 – HAZIR DEĞERLER VE MENKUL KIYMETLER

KASA HSB: Aktif karakterli bir bilanço hesabıdır.Kasaya giriş oldığunda kasa hesabının borcuna, kasadan çıkış olduğunda hesabın alacağına kayıt yapılır.
KASA HSB

GİRİŞ ÇIKIŞ

Kasa hesabıyla ilgili dönem sonunda 3 işlem ile karşılaşılabilir:
1-) Kasa denkliği : Hesabın borç kalanı ile gerçekte kasanın mevcutu birbirinin aynıysa kasa denk demektir.Bu durumda bir düzeltme kaydı yapılmaz.
Örnek : Kasanın denk olması için sayım sonucu mevcut kaç olmalıdır?
B KASA HSB A

3.500.000 2.000.000

2-) Kasa noksanı : Kasa mevcutu Kasa hesabının borç kalanından eksik ise kasa noksandır.Sebeb ;- fazla bir ödeme yapılmış olabilir
– eksik tahsilat yapılmıştır
– bir ödemenin kaydı unutulmuştur
– kişi zimmetine para geçirmiş olabilir.
Eksikliğin nedeni hiçbir şekilde bulunamıyorsa eksiklik Olağandışı gider ve zarar hsb.’nın borcuna devredilir.
Örnek : Sayım sonucu 1.100.000.TL.’dır, noksanlığın sebebinin bankadan yapılan eksik tahsilat olduğu anlaşılmıştır.Düzeltme kaydını yapınız.
B KASA HSB A ————————————————

2.000.000. 800.000. Sayım ve Tesellüm Nok Hsb. 100.000
Kasa Hsb. 100.000
————————————————-
Bankalar Hsb. 100.000
Sayım ve Tesellüm Nok.Hsb. 100.000
————————————————–

Örnek : Sayım sonucu 1.500.000.TL.fakat noksanlığın sebebi bulunamamıştır.Düzeltme kaydını yapınız.
B KASA HSB A ————————————————

5.000.000 3.000.000 Sayım ve Tesellüm Nok Hsb. 500.000
Kasa Hsb. 500.000
————————————————-
Olağandışı Gid.ve Zarar Hsb. 500.000
Sayım ve Tesellüm Nok.Hsb. 500.000
————————————————
3-) Kasa fazlası : Kasa mevcutu kasa hesabının borç kalanından fazla ise kasa fazladır.Şu sebeblerden fazla çıkabilir:
– Bir tahsilat kaydı yapılmamıştır yada eksik tahsilat kaydı yapılmıştır.
– Eksik bir ödeme yapılmış olabilir.
– Fazla bir tahsilat yapılmış olabilir.
– Bir ödeme fazla kaydedilmiş olabilir.
Fazlalık nedeni bulunamıyorsa Olağandışı Gelir ve karlar hsb.na alacak kaydı yapılır.
Örnek : Sayım sonucu mevcut 2.500.000.TL. dir.Fazlalığın nedeni müşteriye yapılan eksik ödemedir.Düzeltme kaydını yapınız.
B KASA HSB A ————————————————

5.000.000. 3.000.000. Kasa Hsb. 500.000
Sayım ve Tesellüm Faz.Hsb. 500.000
————————————————-
Sayım ve Tesellüm Nok.Hsb. 500.000
Alıcılar 500.000
————————————————
Örnek : Sayım sonucu mevcut 4.000.000.TL. dir.Fazlalığın nedeni ise bulunamamış.Düzeltme kaydını yapınız.
B KASA HSB A
————————————————–
7.000.000. 4.000.000. Kasa Hsb. 1.000.000
Sayım ve Tesellüm Faz.Hsb. 1.000.000
————————————————-
Sayım ve Tesellüm Faz..Hsb. 1.000.000
Diğer Ol.dş.Gel.Kar.Hsb. 1.000.000
————————————————–
YABANCI PARALAR : Yabancı paralar kasa hsb.nın altında izlenir.Tek düzende yabancı paralar için bir hesab yoktur.Yabancı paralar dönem sonunda Maliye Bkl.ğının açıkladığı kur üzerinden değerlendirilir.Değerlemede kasa hesabında işlem yapılır.
Örnek : İşletme yaptığı bir satış karşılığında müşteriden 2000 $ almıştır.O tarihte 1 $ = 100.000.TL. YKY.
———————————————–
KASA 200.000.000
Y.İÇİ SATIŞLAR 200.000.000
————————————————
2000$ * 100.000 TL. = 200.000.000.TL.
Örnek : İşletme 1000 $ ‘ı 1$ = 200.000.TL.den bozmuştur.
————————————————
KASA 200.000.000
KASA 100.000.000
KAMBİYO KARI 100.000.000
————————————————

Örnek : İşletme kasasında 1000 $ vardır.Kasa hsb.borç kalanı 100.000.000.TL.dir.Dönem sonunda Maliye Bakanlığı kuru
1 $ = 150.000.TL.açıklamıştır.YKY.
————————————————
KASA 50.000.000
KAMBİYO KARI 50.000.000
————————————————
Örnek :Yıl sonu işletme kasasında 3.000.$ vardır.Mal.Bkl.kuru ise 1 $ = 60.000.TL
Aynı tarihte kasanın ve dövizin durumu nedir?
KASA HSB A ————————————————
15.000.000 KASA HSB 3.000.000
3.000.000 KAMBİYO KARI 3.000.000

18.000.000 ————————————————–
3.000 $ * 60.000 = 18.000.000 3.000.000 artış var
Örnek :Yıl sonu işletme kasasında 2.000.$ vardır.Mal.Bkl.kur ise 1$ = 100.000.TL
Aynı tarihte kasanın ve dövizin durumu nedir?
KASA HSB A ————————————————

400.000.000 200.000.000 KAMBİYO ZARARI 200.000.000
KASA 200.000.000

200.000.000 ————————————————–
2000 $* 100.000 TL. = 200.000.000
BANKALAR HSB :
Dönem sonunda bankaların ana hesapları ile yardımcı hesapları karşılaştırılır.Gerekli düzeltme kayıtları yapılır.Tahakkuk eden faizler kayda alınır.
Bankalar hesabına AC/HSB da denir.Alacaklı c/hsb’ a tahakkuk eden brüt faizden %10 Gelir Vergisi bundanda %10 fon payı kesilir.Kalan kısım net faizdir.
BANKALAR
BANKALAR BANKA KRD.
ACH BCH
(Faiz geliri) (Finansman gideri)
Örnek : Bankadaki paraya 90.000.000 faiz geliri tahakkuk ettirilmiştir.Net faizi bulunuz.YKY.
90.000.000*%10 = 9.000.000. GV 9.000.000.GV * %10 = 900.000.FON PAYI
9.000.000.+ 900.000. = 9.900.000 Toplam kesinti
90.000.000. – 9.900.000 = 80.100.000
———————————————–
PEŞ.ÖD.VER.VE FON. 9.900.000
BANKALAR 80.100.000
FAİZ GELİRİ 90.000.000
————————————————
Örnek : Yıl içinde Akbank ach’na yatırılan 50.000.000.TL yanlışlıkla garanti ach’na
Yatırılmış gibi kaydedilmiştir.Düzeltme kaydını yapınız.
————————————— ——————————————
BANKALAR (garanti) 50.000. BANKALAR(Akbank) 50.000.
KASA 50.000 BANKALAR(garanti) 50.000
—————————————– ——————————————
Hatalı kayıt Düzeltme kaydı